مالیات علی الحساب واردات چیست؟

مالیات علی الحساب واردات یکی از قدیمی‌ترین و مرسوم‌ترین مالیات‌ها در جهان محسوب می‌شود. مالیات بر واردات یا همان تعرفه گمرکی از جمله ابزارهای اقتصاد به منظور کنترل بازار است. این نوع از مالیات به منظور تنظیم ترار تجاری کشور هم مفید بوده و هر فرد حقیق یا حقوقی که تصمیم به واردات کالایی را دارد، نسبت به ارزش و نوع کالایی که وارد می‌کند بایستی تعرفه آن را بپردازد.

به دلیل حمایت از تولید داخلی در راستای واردات کالاهایی که در داخل نمونه مشابه دارند، میزان این تعرفه متفاوت بوده و با در نظر گرفتن اهمیت کالا تعرفه آن هم تغییر خواهد یافت. لازم است بدانید که حقوق و عوارض گمرکی همواره متاثر از سیاست‌های کلان اقتصادی دولت است. زیرا این تغییر تاثیر قابل توجهی بر اقتصاد و شرایط اقتصادی کشور خواهد داشت. لذا مالیات بر واردات صرفا با هدف درآمدزایی برای کشور پیش بینی نشده و ابزاری به منظور حمایت از کالای داخلی، کنترل نظم بازار و تنظیم تراز تجاری کشور است.

انواع مالیات بر واردات

  • مالیات بر حقوق و عوارض گمرکی
  • سود بازرگانی
  • خودرو وارداتی

در ادامه به بررسی آن‌ها خواهیم پرداخت.

۱. مالیات بر حقوق و عوارض گمرکی

بر اساس ماده ۱ قانون امور گمرکی،  مالیات علی الحساب واردات معادل ۴ درصد ارزش گمرکی کالا به علاوه سود بازرگانی در نظر گرفته شده از سوی هیئت وزیران است. علاوه بر این مبالغی که بر مبنای قانون، گمرک متضمن وصول آن بوده و به واردات قطعی کالا تعلق می‌گیرد، حقوق  گمرکی محسوب می‌گردد. لازم به ذکر است که این مبالغ مشمول هزینه‌های انجام خدمات نیست.

همچنین به موجب ماده ۵ قانون امور گمرکی، مالک کالا مسئولیت پرداخت حقوق ورودی، هزینه‌های انجام خدمات و جریمه‌های متعلق به ترخیص را بر عهده دارد.

نرخ حقوق گمرکی سالانه رقمی ثابت معادل ۴ درصد بوده که تاکنون تغییر نیافته است.

۲. مالیات بر سود بازرگانی

سود بازرگانی از واردات کالاهای قطعی از طرف گمرک به صورت ریال اخذ می‌گردد. ممکن است میزان سود بازرگانی در پی تصمیمات سیاست‌گذاران متغیر باشد و دارای نرخ ثابتی نباشد. بدین ترتیب که میزان سود بازرگانی جهت انواع کالا سالانه در یک جدولی اعلام می‌شود. به مجموع سود بازرگانی و حقوق گمرکی، حقوق ورودی می‌گویند.

یک سری از کالاها معاف از پرداخت سود بازرگانی به گمرک یا مالیات علی الحساب واردات هستند. علاوه بر این شرکت‌هایی همچون شرکت‌های دانش‌ بنیان و تجاری ‌سازی نوآوری‌ها و اختراعات هم از پرداخت سود بازرگانی معاف خواهند بود.

به موجب قانون سود بازگانی، مالیات واردات کالا در بنادری از جمله بوشهر، خرمشهر، آبادان و جزیره هرمز مشمول تخفیف خواهند بود.

مالیات بر واردات خودرو وارداتی

مالیات بر خودرو وارداتی از جمله انواع مهم مالیات علی الحساب واردات محسوب می‌شود. نرخ مالیات بر خودرو هر ساله بر حسب جدول‌های ارائه شده از سوی سازمان امور مالیاتی مشخص می‌شود. تقسیم‌بندی نرخ مالیات خودرو برای انواع خودروهای وارداتی با توجه به حجم موتور صورت می‌گیرد. خودروهای برقی و هیبریدی هم از تعرفه‌ جداگانه‌ای برخوردار هستند. البته ناگفته نماند که در بودجه سال جدید اشاره­ای به این موضوع  نشده است.

به استناد قوانین مرتبط با مالیات بر واردات خودرو، دو گروه معاف از پرداخت سود بازرگانی واردات خودرو خواهند بود. این معافیت‌ها شامل معافیت از پرداخت سود بازرگانی برابر با ۳۰۰ میلیون ریال برای مجوزهای جانبازان و نیز معافیت از سود بازرگانی برابر با ۳۰۰ میلیون ریال برای مجوزهای معلولین بهزیستی است.

معیار تعیین قیمت کالای وارداتی

هنگامی که وارد کنندگان کالایی را با بهره‌گیری از ارز رسمی و یا نرخ ارز بازار ثانویه وارد کشور کنند، نرخ مصوب فروش کالای قیمت‌گذاری شده، معیار محاسبه بر تعیین درآمد مشمول مالیات علی الحساب واردات می‌گردد.

در صورتی که کالای وارده مشمول قیمت گذاری نباشد و یا قیمت گذاری به دلیل عدم وجود مستندات توسط وارد کننده ممکن نیست، حسابرسان مالیاتی و هیات‌های حل اختلاف بدون در نظر داشتن منبع، ارزش نرخ کالا را به کمک نرخ فروش یا نرخ مصوب کالا مبتنی بر نرخ ارز در دسترس سنا و در زمان انجام معامله محاسبه نموده و این قیمت را اساس کار و محاسبات قرار خواهند داد.

محاسبه مالیات علی الحساب واردات با استفاده از اظهارنامه گمرکی

به منظور محاسبه مالیات کالای وارداتی در اظهارنامه گمرکی لازم است این کارها انجام شوند:

  • محاسبه نمودن ارزش گمرکی که همان مبلغ ارزی کالا محسوب می‌شود. برای این کار بایستی ارزش گمرکی را با نرخ ارز اعلام شده از جانب گمرک به هزینه بیمه اضافه کرد.
  • بر اساس قانون صادرات سال 96 با ضرب ارزش گمرکی کالا در تعرفه گمرکی آن مالیات علی الحساب واردات یا حقوق گمرک تعیین می‌گردد.
  • جهت تعیین مالیات بایستی ارزش گمرکی کالا با حقوق گمرکی جمع شده و در عدد 4 ضرب گردد.
  • مجموع ارزش گمرکی کالا و حقوق گمرکی را بایستی در عدد 9ضرب کرد تا عوارض تعیین گردد.
  • مبلغ قابل پرداخت به گمرک مجموع حقوق گمرکی، مالیات و عوارض خواهد بود.
  • حقوق گمرک، مالیات و عوارض با مبالغ پرداختی به گمرک جمع می‌گردد.