مالیات عملکرد چیست؟
به صورت کلی، مالیات به مبلغی گفته میشود که کلیه افراد حقیقی و حقوقی، مکلف هستند به صورت مستقیم یا غیر مستقیم و به منظور تامین هزینههای عمومی کشور به دولت پرداخت کنند. به بیانی دیگر میتوان گفت مالیات عملکرد و مالیات از جمله روشهای کسب درآمد برای دولتها به شمار میرود که میزان و طریق دریافت آن بر اساس قوانین مالیاتی تعیین میگردد.
از جمله انواع مالیات میتوان مالیات عملکرد را نام برد. به این خاطر که عدم ثبت اظهارنامه و پرداخت مالیات پیامدهایی مثل پرداخت جریمه 30 درصدی برای افراد حقوقی و 10 درصدی برای افرادی حقیقی به دنبال خواهد داشت. علاوه بر این، محرومیت از معافیتهای مالیاتی را به دنبال دارد باید با این نوع مالیات و نحوه پرداخت آن آشنایی پیدا کرد.
مالیات عملکرد چیست؟
به موجب قانون مالیاتهای مستقیم، درآمد افراد حقیقی که به واسطه اشتغال و یا از طرق دیگر در ایران به دست آید، همچنین درآمد شرکتهای مدنی از جمله قهری یا اختیاری، درآمد شرکتهای تجاری، درآمدهای به دست آمده از فعالیتهای انتفاعی دیگر افراد حقوقی، درآمدهای کسب شده از مضاربه افراد حقیقی، درآمدهای نقدی یا غیر نقدی که افراد به طور بلاعوض و یا به صورت معاملات محاباتی یا تحت عنوان جایزه و مواردی مانند این به دست آورند، بعد از حذف معافیتهای پیش بینی شده، مشمول مالیات بر درآمد خواهد شد که این مالیات با مالیات بر عایدی سرمایه تفاوت دارد.
افرادی که مشمول مالیات عملکرد میشوند، موظف خواهند بود طی یک سال مالیاتی اظهارنامههای مالیاتی مرتبط با کسب و کار خود را به طور جداگانه برای هر یک از مشاغل خود تهیه کنند. سپس از طریق سامانه سازمان امور مالیاتی کشور به نشانی الکترونیکی tax.gov.ir رسید مالیاتی را تا پایان خرداد ماه سال بعد بپردازند.
افراد حقوقی هم بایستی اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان مندرج در دفاتر و اسناد و مدارک خود را تنظیم کنند. سپس حداکثر ظرف مدت ۴ ماه بعد از سال مالیاتی به همراه اطلاعات شناسایی شرکا و سهامداران از طریق سامانه سازمان امور مالیاتی کشور به نشانی tax.gov.ir تقدیم و مالیات مقرر را پرداخت کنند. اداره امور مالیاتی هم موظف است خارج از نوبت اظهارنامه مرتبط با آخرین دوره عملیات افراد حقوقی را رسیدگی کند.
چنانچه مشمولین این نوع مالیات اظهارنامه مالیاتی خود را در موعد معین تسلیم نکنند، نه تنها مشمول جریمههای مالیاتی خواهند شد، بلکه سازمان امور مالیاتی کشور بر حسب فعالیت و اطلاعات اقتصادی به دست آمده مودیان از طرح جامع مالیاتی اظهارنامه مالیاتی فهرستی تهیه کرده و اقدام به مطالبه مالیات محاسبه شده بر اساس برگ تشخیص مالیات خواهد کرد.
سامانه مالیات بر درآمد
در سال 1381 سازمان امور مالیاتی کشور تحت نظارت وزیر امور اقتصادی و دارایی با هدف اجرای ماده 59 قانون برنامه سوم توسعه آغاز به کار کرد. این سازمان به منظور افزایش بهبود موقعیت سیستم مالیاتی، برطرف سازی مشکلات مرتبط با عرصه مالیات و تمرکز بر تمامی امور مرتبط با دریافت مالیات راهاندازی گردید.
از جمله وظایف سازمان امور مالیاتی کشور میتوان به آگاهی و شناسایی موانع سیستم مالیاتی کشور و برنامه ریزی به منظور برطرف سازی آنها اشاره داشت. همچنین آموزش به مودیان مالیاتی با هدف آگاهی سازی آنها با وظایف مرتبط با پرداخت مالیات و تنظیم آیین نامههای لازم جهت قوانین و مقررات موضوعه در راستای تصویب آنها در مراجع ذی صلاح از دیگر وظایف این سازمان هستند.
سامانه مالیات عملکرد بخشی از سایت سازمان امور مالیاتی کشور به نشانی الکترونیکی tax.gov.ir است که با هدف نظم بخشیدن به امور مالیاتی و هوشمندسازی اظهارنامههای مالیاتی کشور احداث گردیده است. از جمله خدمات این سامانه باید به اخذ اظهارنامه الکترونیک، درخواست ابلاغ الکترونیک، صدور صورت حساب الکترونیکی، استعلام بلوک و ردیف ارزش معاملاتی و استعلام بدهی مالیاتی اشاره داشت.
میزان و نحوه محاسبه مالیات بر درآمد
به استناد ماده 131 قانون مالیاتهای مستقیم، نرخ مالیات بر درآمد افراد حقیقی و درآمدهای اتفاقی اعم از درآمد نقدی و غیر نقدی افراد حقیقی و حقوقی که به صورت معاملات محاباتی تحت عنوان جایزه یا امثال آن به دست آورند و میزان معافیت مالیاتی، تبیین گردیده است. این مالیات با صدور بخشنامه مصوب هیات وزیران در رابطه با تعدیل نصابهای ذکر شده در قانون مالیاتهای مستقیم، از قرار ذیل اصلاح پیدا کرده است:
- تا مبلغ 200 میلیون تومان درآمد، مشمول مالیات سالانه به نرخ ۱۵ درصد است.
- در ازای مازاد 200 میلیون تومان تا 400 میلیون تومان درآمد، مشمول مالیات سالانه ۲۰ درصد است.
- مازاد بر 400 میلیون تومان درآمد، مشمول مالیات سالانه به نرخ ۲۵ درصد پیش بینی شده است.
- به استناد ماده 105 همین قانون، نرخ مالیات عملکرد اشخاص حقوقی نیز ۲۵ درصد از مجموع درآمد افراد حقوقی به استثنای موسسات غیرانتفاعی که در ایران یا خارج از ایران به دست آوردهند خواهد بود. البته بعد از در نظر گرفتن زیانهای حاصل از منابع غیر معاف و کسر معافیتهای تعیین شده مشمول مالیات بر درآمد خواهد شد. ناگفته نماند که درآمدهای دریافتی حاصل از سود سهام یا سهم الشرکه مشمول مالیات نمیگردند.
