مالیات علی الراس چیست؟
مالیات علی الراس یکی از انواع مالیات است که به دولت پرداخت میشود. یکی از مهمترین نکاتی که صاحبان کسب و کارهای کوچک و بزرگ در ایران و در همه کشورهای جهان، باید اطلاعات کاملی از آن داشته باشند، زمان و یا چگونگی پرداخت مالیات برای آن مشاغل و کسب و کارها است. قوانین مالیاتی در همه کشورها یکسان نیست و بسیاری از قوانین مالیاتی در ایران نیز، در سالهای گوناگون در حال تغییر و تحول است اما آن چیزی که در این میان ثابت است، ارائه اظهارنامه مالیاتی برای هر سال، توسط صاحبان کسب و کار و یا وکلای آنان است. برای این منظور افراد و یا شرکتها، مشاغل و کسب وکارها، موظف هستند تا مدارک لازم برای اظهارنامههای مالیاتی را در موعد مقرر و به صورت واقعی و صحیح، به سازمان امور مالیاتی و در زمان مقرر شده، تحویل نمایند.
در این مقاله قصد داریم تا با مالیات علی الراس آشنا شویم و ببینیم در چه صورتی و با چه شرایطی افراد و یا شرکتها، ملزم به پرداخت آن خواهند شد.
مالیات علی الراس چیست؟
همه افراد چه به صورت حقیقی و حقوقی که صاحب کسب و کار و یا شرکتی هستند، موظفاند تا به صورت دورهای که معمولا و در ایران به صورت سالیانه است، مدارک و اسنادی را مبنی بر میزان و چگونگی درآمدهای خود و به صورت اظهارنامههای مالیاتی و یا دفاتر کسب و کار، در اختیار کارشناسان مالیاتی و یا ممیزین قرار دهند. این کارشناسان مالی، در مرحله بعدی و با کمک مدارک و اظهارنامه مالیاتی کسب و کار و یا با کمک مدارک دیگر، میزان مالیات پرداختی توسط این مشاغل را تعیین و به آنان اعلام میکنند.
اما در مواردی ممکن است این اظهارنامه مالیاتی توسط خود کسب و کارها به سازمان امور مالیاتی ارسال نشود و یا مدارک و اسناد ارائه شده، صحیح و واقعی نباشند. در این موارد ممیز مالیاتی ممکن است با کمک دیگر اسناد موجود ماند اسناد حسابداری و یا همچنین با استفاده از کمک قراین و ضرایب مالیاتی، میزان مالیات را تعیین نماید. این موارد را در اصطلاح مالیات علی الراس میگویند و یا گفته میشود که مالیات «علی الراس» شده است. این اتفاق ممکن است برای صاحبان کسب و کار عواقب مالی سنگینی مانند جریمه و دیگر مشکلات به وجود آورد. علی الراس شدن مالیات در کشور ما بیشتر در اثر ناآگاهی در مورد قوانین و یا زمان ارائه اظهارنامه مالیاتی به وجود میآید و بهنر است اگر قصد ایجاد کسب و وکاری را دارید، در مورد قوانین مالیاتی نیز اطلاعات کافی داشته باشید.
دلایل ایجاد حالت مالیات علی الراس برای کسب و کارها چیست؟
در حالتهایی ممکن است مالیات افراد و یا شرکتها به صورت علی الراس تعیین و ابلاغ شود. این حالتها به صورت خلاصه عبارت است از:
- وقتی افراد و یا شرکتهای مربوطه، اظهارنامه مالیاتی را در زمان مقرر شده به درستی ارائه نکنند.
- ناقص بودن اظهارنامه و یا مدارک لازم در کنار اظهارنامه مالیاتی
- ارائه ننمودن مدارک لازم در کنار اظهارنامه مالیاتی و پس از دریافت نامه کتبی
در این موارد، ممیز مالیاتی و یا کارشناسان مالیاتی، میزان مالیات را با توجه به مدارک حسابداری موجود، دفاتر و یا دیگر مدارک کسب و کارها و یا شرکتها به صورت مالیات علی الراس تعیین میکنند که نرخها ویژه و یا در مواردی جریمههایی را نیز در بر خواهد داشت.
نرخ مالیات علی الراس چه میزانی است؟
این نرخ برای همه کسب و کارها و یا شرکتها، یکسان نیست و توسط کارشناسان و یا ممیزان مالیاتی و بنا به شرایط و نیز دفترچه ضرایب مالیاتی تعیین و ابلاغ میشود. میزان و یا درصد این مالیات علی الراس، ممکن است جریمههای سنگینی را نیز به همراه داشته باشد.
نحوه تعیین میزان مالیات علی الراس
برای تعیین میزان این نوع مالیات، کارشناسان سازمان مالیات، خود برای پر کردن اظهارنامه مالیاتی اقدام میکنند. در این موارد این افراد از مدارک و اسناد موجود مانند منابع مختلف دولتی و خصوصی کمک گرفته و اطلاعات و اسناد را از مراکز دولتی استخراج و استعلام مینمایند. این کارشناسان این اطلاعات را به صورت بررسی مقدار درآمد و هزینه شرکت در دورههای زمانی سهماهه، انجام خواهند داد. در این اظهارنامه مالیاتی این موارد در نظر گرفته میشود:
- خرید سالیانه شرکت و یا کسب و کار مورد نظر
- میزان فروش سالیانه شرکت و یا کسب و کار مربوطه
- تعیین درآمد ناویژه شرکت و کسب و کار
- محاسبه میزان تولید برای کارگاه و یا کارخانجات تولیدی
- محاسبه نمودن ارزش حق واگذاری محل کسب وکار و یا شرکت مورد نظر
- تشخیص دیگر هزینهها و خرجها توسط کمیسیون تعیین ضرایب مالیاتی
عواقب مالیات علی الراس برای کسب و کارها چیست؟
علی الراس شدن مالیات عواقب زیادی برای کسب و کارها دارد. از جمله میتواند منجر به موارد زیر شود:
- زیاد شدن میزان مالیات به صورت نامتناسب با درآمدها و سود کسب و کار، اجتناب ناپذیر است زیرا این مالیات توسط کارشناسان اداره مالیات محاسبه شده و افراد نقشی در اظهارنامه ندارند.
- اضافه شدن 30 درصد جریمه مالیاتی علاوه بر مالیات اصلی که امکان بخشودگی نیز ندارد.
- هزینههای ایجاد اظهارنامه نیز در این صورت بر دوش کسب و کار خواهد بود.
